З сівой даўніны дайшлі да нас народныя традыцыі, святы, абрады, звычаі, песні, казкі, нарэшце, родная мова. Усё гэта перадавалася з пакалення ў пакаленне. Але былі на гэтым шляху і страты: адрынута, як непатрэбнае, духоўнае багацце. Народныя традыцыі былі аб’яўлены “перажыткамі”, якім няма месца ў новым грамадстве. Супраць духоўнасці вялася сапраўдная вайна. Так, народная медыцына была аб’яўлена па-за законам; такая ж доля напаткала многія святы, абрады і звычаі. Адрынулі і земляробчы каляндар, яго ролю ў жыцці сялян. А што атрымалі ўзамен? Масавую “культуру статка”, якая пазбаўляе людзей іх каранёў, гістарычнай памяці. Ніякія войны не растапталі так душу народа, як гэты “духоўны Чарнобыль”.

Але ж чалавек прыходзіць у свет для доўгага і шчаслівага жыцця і часу мае дастаткова, каб праявіць сваю чалавечую сутнасць. Для гэтага трэба “не пагарджаць святым мінулым, а заслужыць яшчэ і вартым быць яго” (Ул. Караткевіч). Бо без мінулага няма будучага. А памяць патрабуе клопату. Любыя веды аб мінулым узбагачаюць нашы пачуцці. Тым больш, што мы ўнаследавалі такое вялікае духоўнае багацце! Казкі, паданні, легенды, песні, прыпеўкі, прыказкі і прымаўкі, загадкі, замовы, абрады, звычаі — у іх само жыццё, радасці і пакуты, надзеі і мары людзей ад сівой даўніны да нашага часу. Той, хто зацікавіцца гэтым, будзе назаўсёды паланёны ім.

Цяперашні час — час барацьбы за чалавечыя душы. Калі выхаваем самазаспакоеных людзей, якія не будуць ведаць сваіх каранёў, калі на нас перарвецца сувязь пакаленняў, гэта будзе злачынствам перад будучыняй. Як важна кожнаму з маладых гадоў далучыцца душой да народнай спадчыны!

“Да родных вытокаў”

Мы адкрываем сёння этнашколы,
І гэта не дзівацтва, не капрыз —
Бо хочам адрадзіць духоўнасць нашу,
Выхоўваць у дзяцей патрытятызм.
У казках, песнях, прыказках, легендах —
Душа народа, мудрасць ад жыцця.
Таму мы песні нашых маці помнім
З дзіцячых год да самазабыцця.
Але цяпер эфір запаланіла
Не “мас-культура” нават — “шырпатрэб”...
Ад гэтага няўтульна і не міла,
Бо служыць для фінансавых патрэб.
Усё робіцца па нейкім трафарэце:
Паўтор чужых нам гукаў, штампаў, слоў...
Ад гэтай какафоніі, паверце,
Губляем самабытнасць да асноў.
І каб не сталі дзеці нашы “Йванамі,
Не помнячымі племені і роду”,
Мы ў іх павінны з ранніх год выхоўваць
Любоў, павагу да свайго народа.
Вучыць іх трэба помніць слова матчына
І казку, песню, мілую на слых,
Бо ў іх — наша Гісторыя і Спадчына,
Культура, слаўная сярод культур другіх!